Sennik - Czym jest sen? - Jak dobrze spać?
| A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | Ł | M | N | O | P | R | S | Ś | T | U | W | Z | Ź | Ż

Age of Empires
Lotto
Złoty Stok
Phil Collins

  Czym jest sen?
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii


Sen jest to stan czynnościowy ośrodkowego układu nerwowego, cyklicznie pojawiający się i przemijający w rytmie dobowym, podczas którego następuje zniesienia świadomości i bezruch.
Przeciwieństwem stanu snu jest stan czuwania.

Długość snu u zwierząt znacznie się różni. U żyraf wyniosi on 2 godziny na dobę, a np. u nietoperzy 20 godzin na dobę. Foki i delfiny "śpią" w ten sposób, że na zmianę jedna półkula mózgu jest wyłączona, a druga w stanie czuwania. Foki "śpią" w ten sposób, żeby móc wynurzać się w celu zaczerpnięcia powietrza.
Podobnym do snu stanem jest hibernacja. Wiele zwierząt zapada w sen zimowy, w celu oszczędzania energii.

Dobowe zapotrzebowanie na sen jest cechą indywidualną. Nie można, dlatego, podać obiektywnego wskaźnika, który mógłby posłużyć jako kryterium bezsenności. Badania przeprowadzone na ponad 1 milionie osób w Kalifornii, wykazały, że większość osób śpi 8-9 godzin na dobę, następna duża grupa osób śpi 7-8 godzin. Zapotrzebowanie na sen jest cechą wrodzoną. Wskaźnik umieralności jest najniższy u osób śpiących 7-8 godzin na dobę i wzrasta zarówno u osób śpiących dłużej i krócej.

Czas snu wiąże się też z preferowaną długością doby, która jest inna dla każdego człowieka i na ogół dłuższa niż 24 godziny. W eksperymentach, polegających na całkowitym odizolowaniu ludzi w pokojach bez okien, zegarów, telewizji, radia i telefonów, kiedy sami mogli sobie wybierać moment zasypiania i wstawania, niektórzy badani funkcjonowali nawet w rytmie trzydziestu kilku godzin.
Sen dzieli się na dwie fazy:

  • sen o wolnych ruchach gałek ocznych (skrót: NREM - non rapid eye movement), in. sen powierzchniowy, sen płytki, sen wolnofalowy;
  • sen o szybkich ruchach gałek ocznych (skrót: REM - rapid eye movement, in. sen paradoksalny, sen głęboki. W tej fazie występują najczęściej marzenia senne.

W czasie snu zmienia się częstotliwość fal mózgowych. Zanikają szybsze rytmy beta i alfa, pojawiają się wolniejsze rytmy gamma i delta.
Niekiedy podczas snu wykorzystanie mózgu jest znacznie większe niż podczas czuwania.
Ewolucyjna rola snu w fizjologii nie jest dokładnie znana.
Sen jest niezbędny do życia i prawidłowego przebiegu procesów psychicznych.